عوارض تیروئید کم کار|آزمایشگاه شبانه روزی بیمارستان رسالت

عوارض تیروئید کم کار

کم کاری تیروئید (اختلال متابولیک) و یا عوارض کم کاری تیروئید

کم کاری تیروئید که به آن میکسدما نیز می گویند، کمبود تولید هورمون توسط غده تیروئید است.

علل کم کاری تیروئید

کم کاری تیروئید معمولاً ناشی از اختلال در غده تیروئید است که در این مورد به عنوان کم کاری تیروئید اولیه توصیف می شود. کم کاری تیروئید اولیه مادرزادی، به دلیل فقدان یا رشد غیرطبیعی تیروئید در رحم و نقص های ارثی در سنتز هورمون تیروئید ایجاد می شود. علت اصلی کم کاری تیروئید اولیه اکتسابی، تیروئیدیت خودایمنی مزمن (التهاب تیروئید) است. این بیماری دو شکل دارد: تیروئیدیت هاشیموتو (بیماری هاشیموتو) که با گواتر (بزرگ شدن تیروئید) مشخص می شود و تیروئیدیت آتروفیک که با کوچک شدن غده تیروئید مشخص می شود. همچنین نوعی کم کاری تیروئید به نام کم کاری تیروئید مرکزی وجود دارد که در آن کمبود تیروتروپین (هورمون محرک تیروئید؛ TSH)، هورمون غده هیپوفیز قدامی که تیروئید را کنترل می کند، وجود دارد. کم کاری تیروئید مرکزی ممکن است به دلیل بیماری هیپوفیز یا کمبود هورمون آزاد کننده تیروتروپین، هورمون هیپوتالاموس که ترشح تیروتروپین را حفظ می کند، ایجاد شود.

عوارض تیروئید کم کار

کم کاری تیروئید همچنین ممکن است در اثر درمان های پرکاری تیروئید، مانند درمان با رادیو ید یا جراحی ایجاد شود. علاوه بر این، درمان برخی سرطان‌ها، مانند جراحی سرطان تیروئید و پرتودرمانی با پرتو خارجی به گردن به منظور درمان بیماران مبتلا به تومورهای غدد لنفاوی گردن (بیماری هوچکین) یا حنجره نیز ممکن است باعث کم کاری تیروئید شود. علل دیگر عبارتند از بیماری های نفوذی تیروئید، کمبود شدید ید (ید جزء ضروری هورمون تیروئید است و فقط از طریق رژیم غذایی در دسترس است)، و برخی داروها (مانند کربنات لیتیوم، ید و داروهای حاوی ید).

تظاهرات بالینی کم کاری تیروئید

مانند سایر بیماری های تیروئید، کم کاری تیروئید در زنان بیشتر از مردان است. شروع معمولاً تدریجی است و چندین سال طول می‌کشد تا علائم و نشانه‌های قابل توجه ایجاد شود. با این حال، ممکن است ناگهانی باشد و فقط چند ماه طول بکشد تا ایجاد شود. شروع ناگهانی کم کاری تیروئید بیشتر پس از درمان پرکاری تیروئید با ید رادیویی رخ می دهد. در برخی موارد، کم کاری تیروئید بسیار خفیف است و تشخیص آن دشوار است، زیرا علائم کمی ایجاد می کند. در این بیماران، این وضعیت ممکن است به افزایش سن نسبت داده شود. در موارد دیگر، کم کاری تیروئید می تواند بسیار شدید باشد، به خصوص اگر اجازه داده شود ماه ها یا سال ها بدون درمان پیشرفت کند.

تظاهرات بالینی کم کاری تیروئید با کند شدن بیشتر عملکردهای بدن مشخص می شود. علائم عصبی عضلانی شامل: کند شدن فکر، گفتار و عمل است؛ بی حالی و خستگی، خواب آلودگی، درد و ضعف عضلانی و رفلکس های آهسته؛ سایر علائم رایج: خشکی پوست و مو، کاهش تعریق، پف چشم، عدم تحمل سرما، عمیق شدن صدا، کاهش اشتها اما تمایل به افزایش وزن، یبوست، دوره های قاعدگی نامنظم و افزایش جریان خون قاعدگی در زنان است. انقباض قلب و ضربان قلب در نتیجه کم کاری تیروئید کاهش می یابد. در مراحل بعدی کمبود تیروئید، ممکن است مایع در اطراف قلب جمع شود و باعث ایجاد وضعیتی به نام افیوژن پریکارد شود. کم کاری تیروئید همچنین غلظت کلسترول سرم را افزایش می دهد. کم کاری تیروئید در کودکان بسیار کوچک باعث ناتوانی ذهنی و در کودکان در هر سنی باعث کندی رشد می شود. در موارد نادر، کم کاری تیروئید تهدید کننده زندگی است، به این میکسدما کما می گویند. اصطلاح میکسدما به ضخیم شدن پوست و سایر اندام ها به دلیل تجمع گلیکوزآمینوگلیکان ها (کربوهیدرات ها و پروتئین های بزرگ) مرتبط با غلظت کم هورمون تیروئید در سرم اشاره دارد. کما میکسدما با عدم پاسخگویی، دمای پایین بدن (هیپوترمی) و افسردگی تنفسی مشخص می شود. این وضعیت معمولاً با مصرف داروهای آرام بخش، قرار گرفتن در معرض سرما یا عفونت ایجاد می شود و اغلب در زنان مسن رخ می دهد.

کرتینیسم

کم کاری تیروئید در نوزادان، اگرچه قابل درمان است، اما گاهی اوقات می تواند منجر به ناتوانی ذهنی شدید و عقب ماندگی رشد و کوتولگی شود. رشد طبیعی جنین نیاز به هورمون تیروئید تولید شده توسط مادر و جنین دارد. در 12 هفته اول بارداری، جنین به هورمون تیروئید مادر وابسته است. در حدود 12 هفتگی غده تیروئید جنین شروع به کار می کند، اگرچه مقداری از هورمون تیروئید مادر از جفت عبور می کند تا به گردش خون جنین برسد. شدیدترین اختلال در رشد ذهنی و اسکلتی جنین که به عنوان کرتینیسم شناخته می شود، زمانی رخ می دهد که مادر و جنین هر دو دچار کمبود تیروئید باشند. این معمولاً در مناطقی از جهان که کمبود شدید ید یک مشکل است، بیشتر اتفاق می‌افتد. کرتینیسم همچنین در نوزادانی که بافت تیروئید کمی دارند یا اصلاً بافت ندارند رخ می دهد، به خصوص اگر کم کاری تیروئید خیلی زود پس از تولد تشخیص داده نشود. توانایی پیشگیری از کرتینیسم با درمان سریع، منجر به غربالگری معمول برای کم کاری تیروئید در نوزادان شده است.

تشخیص و درمان کم کاری تیروئید

تشخیص کم کاری تیروئید با اندازه گیری تیروکسین سرم (هورمون تیروئید تولید شده در بیشترین مقدار) و تیروتروپین تایید می شود. اندازه گیری هورمون سرم آزاد، هورمون هایی را شناسایی می کند که به پروتئین های خون متصل نیستند و بنابراین آزادانه در بدن گردش می کنند. اندازه‌گیری کل هورمون سرم، هورمون‌هایی را شناسایی می‌کند که به پروتئین در خون و هورمون‌های آزاد متصل هستند. این اندازه گیری ها مهم هستند زیرا هورمون های تیروئید آزاد از نظر متابولیکی فعال هستند، در حالی که هورمون های متصل به پروتئین ها فعال نیستند. در کم کاری تیروئید، یافته های معمول عبارتند از غلظت کم تیروکسین تام و آزاد سرم و غلظت بالای تیروتروپین سرم. یک استثنا این است که غلظت تیروتروپین سرم در بیماران مبتلا به کم کاری تیروئید ناشی از بیماری هیپوتالاموس یا هیپوفیز، نرمال یا کم است. برخی از بیماران غلظت سرمی تیروتروپین بالایی دارند اما غلظت سرمی تیروکسین و تری یدوتیرونین طبیعی است (هورمون تیروئیدی که معمولاً در کمترین مقدار تولید می شود). این به عنوان کم کاری تیروئید تحت بالینی شناخته می شود و این بیماران علائم و نشانه های کم کاری تیروئید، کم یا بدون آن هستند.

بیماران مبتلا به کم کاری تیروئید باید با تیروکسین در دوزهای کافی برای افزایش غلظت تیروکسین سرم و کاهش غلظت تیروتروپین سرم درمان شوند. این درمان غلظت تیروکسین و تیروتروپین سرم را عادی می کند و معمولاً برای معکوس کردن علائم و نشانه های کم کاری تیروئید در بیماران در تمام سنین کافی است. در نوزادان تازه متولد شده، درمان با تیروکسین بر اساس اندازه گیری تیروتروپین و تیروکسین در خون که چند روز پس از تولد از نوزاد گرفته می شود، آغاز می شود. درمان سریع منجر به رشد طبیعی می شود.

 مطالب مرتبط :

قیمت آزمایش تیروئید

غذای بیماران تیروئیدی

علائم پرکاری تیروئید


چاپ   ایمیل